Lection duo / Secunde lection

Tadżi: ,

Le juvene senior reguarda le juvene dama. Illa es un senioretta belle, e ille la reguarda con interesse. Nostre amico es un senior elegante. Sed illa tamen le reguarda sin interesse. – Nos debe constatar iste facto “tragic” jam nunc. – Ille pensa: “Io es fatigate; io debe seder.” Ille dice a illa: “Excusa me, senioretta! Esque vos permitte que io me sede?” Illa non responde per parolas, sed face un signo con le capite.

Młôdi knôp zdrze na młôdą damã. Òna je snôżą pannã ë òn zdrze na nią z zaczekawienim. Naji drëch je spòsobnim chłopã, le òna zdrze na négò bez zainteresowaniô. – Mùszimë je terô scwierdzëc nen “tragedny” fakt. – Òn mëslë sobie: “Jem ju zmãczony, mùszã pòsedzec”. Gôdô do ni: “Przeprôszajã panno! Czë pòzwòlëce, że ùsadnã?” Òna nie òdpôwiadô, leno daje merk głową.

Questiones

1. Que face le senior? 2. Esque ille la reguarda sin interesse? 3. Qui es elegante? 4. Que pensa le juvene senioretta? 5. Esque le senior es multo fatigate ?

1. Co robi nen chłop? 2. Czë òn zdrze na nią bez zaczekawieniô? 3. Chto je szëkòwny? 4. ò czim mëslë młodô panna? 5. Czë nen chłop je baro zmãczony?

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Lista de vocabulos

a do
amico [amiko] drëch
belle [bele] snôżi
capital [kapital] centralny, przëdny, pierszi
capite [kapite] głowa
con [kon] z
constatar [konstatar] scwierdzëc
dama dama
debe mùszi
dice [dice] rzecze
excusa! [ekskuza] przeprôszajã!
excusa me! proszã mie wëbôczëc!
facto [fakto] fakt
fatigate zmãczony
illa òna
interesse [interese] zainteresowanié, zaczekawienié
interessar [interesar] jinteresowac sã, zajëmac sã
interessante zajimny, czekawi, jinteresowny
interessate zainteresowóny, zaczekawióny
iste to, no
jam [żam] ju
juvene [żuwene] młodi
la
multo baro
nos
nostre naji
parola słowò
pensa [pensa] mëslë
per przë pòmòcë
permitte [permite] pòzwôlô
permitter [permiter] pòzwôlac
que [ke] że
question [kłestion] pëtanié
reguarda [regłarda] zdrze
reguardar zdrzec
responde òdpôwiadô
responder òdpowiadac
responsa [responsa] òdpowiédz
secunde [sekunde] drudżi
seder sedzec
seder se sadac
senioretta [senioreta] panna
signo [signo] merk, znak
sin [sin] bez
tamen równak
tragic [tragik] tragedny
urbe capital [urbe kapital] stolëca

Explicationes

Personowi zamiona

Nazéwôcz

pòjedinczô lëczba wielnô lëczba
interlingua kaszëbsczi interlingua kaszëbsczi
io nos më/ma
tu vos wa
ille òn illes òni
illa òna illas òne
illo òno illos òne

Dôwôcz ë winowôcz

pòjedinczô lëczba wielnô lëczba
interlingua kaszëbsczi interlingua kaszëbsczi
me mie nos nas, nama
te ce vos was, wama
le jemù, jegò les jich, jima
la jã, ji las je, jima
lo jemù, je los je, jima

Nôwrotne zamiono: se = sã, se

Niepersonowi zamiono on nié mô równoznaczëznë w kaszëbsczim jãzëkù. Dolmaczë sã gò niepersonową formą czasnika: On vide un senior = widac / je widzec jaczégò chłopa. On dice = gôdô sã. On audi = czëc / czëje sã.

Vide = widzy, prende = bierze, face = robi, sta = stoji, sede = sedzy; to czasniczi z pierszi ùczbë, w drëdżi nalazłe sã: reguarda = zdrzë, debe = mùszi, pensa = mëslë, dice = gôdô, permitte = pòzwôlô. Ne wszëtczé czasniczi są w ternym czase. W interlugua czasniczi w ternym czasie kùńczą sã na -a, -e, abò -i. òne mają taką samą sztaturã dlô wszëtczich òsób: io vide, tu vide, ille vide, nos vide, ëtd.

Constatar = doznac sã, scwierdzac, seder = sedzec, audir = czëc, finir = kùńczëc, są infinitiwama (niepòzwóny nadżib). Infinitiw je dërżeniową formą czasnika, pòdôwóną w słowôrzach. W interlinguë wszësczé niepòzwónë nadżibë kùńczą sã na -r. Tedë, czéj òpùszczëmë kùńc -r infinitiwù, dostaniémë formã ternegò czasu.

Bôczënk! Przëzwãk przesëwô sã tedë na jiną szlabizã nigle w infinitiwie.

Cwiczënk

Zdolmacz na interlinguã:

1. Czë wa widzeta młodą pannã na łôwce?

2. Jo, wasto, jô ją widzã.

3. Wa mùszita ją widzec.

4. Òna je nié blós młodô, leno téż snôżô.

5. Co gôdô młodi knôp do ni?

6. Naja młodô panna nié òdpòwiadô.

Excusa! = przeprôszajã! wëbôczë mie! Je to imperatiw (pòlétny ùstôw). Ùstôw nen mô taką samą sztaturã jak terny czas bez zamiona: io prende = biorã, prende! = bierzë!

Cwiczënk

Zdolmacz:

7. Òdpòwiedz, òdpòwiedzta mie!

8. Sadnij, sadnijta na łôwce!

9. Zdrze, zdrzejta!

Non stoji direktno przed zapiéranym słowã.

A = do, je przëmiónkã. Czédë stoji przed òpisownym ôrtnikã le, téj parłãczë sã z nim dając al: a + le = al.

Nót je dac bôczënk, że przëmiónk a rządzy dôwôczã czë winowôczã zamiona blós w pierszi ë drëdżi òsobie pòjedynczi lëczbë.

Na przëmiôr: Ille face un signo a me, a te, a ille, a nos, a vos, a illes. Jakno je widzec w interlinuge je to barżi prosti nigle w jinëch jãzëkach, a téż ë w kaszëbsczim.

© Nen ùczbownik je chróniony ùsôdzkòwim prawã.