Heroja naszégò czasu

Tadżi: , , ,

/wëjimczi z „Dniownika Pieczorina”/

29 maja

Przez wszëtczé te dni jô ani raza nie òdstąpił òd swòji systemë. Ksyżënce zaczãła sã widzec kôrbiónka ze mną. Móm ji òpòwiedzóné niechtërne dzywné przëtrôfczi z mòjégò żëcô, a òna zaczinô widzëc we mie nadzwëkòwégò człowieka. Wëszczérzóm sã ze wszëtczégò na swiece, òsoblëwò ze wsëczeców: to zaczinô jã zjimac strachã. Òna kòl mie ni mô òdwôdżi wpùscywac sã w seńtimeńtalné dispùtë z Grusznicczim i ju czile razy òdpòwiôdała na jegò gôdczi przekãsnym ùsmiéwkã, ale kòżdą razą, czej Grusznicczi do ni pòdchôdô, jô przëjimóm pòkórny wëzdrzatk i òstôwióm jich we dwòje; za pierszim razã bëła òna temù rada abò ùdôwała, że je; za drëdżim – rozgòrzëła sã na mie; za trzecym – na Grusznicczégò.
– Ù waju je baro môło gwôsny miłotë! – rzekła mie wczora. – Czemù wasta mëszli, że mie je wieseli z Grusznicczim?
Jô òdpòwiedzôł, że pòswiãcywóm dlô szczescégò drëcha swòją ùcëchã…
– I mòją – dodała òna.
Jô badérno przëzdrzôł sã na niã i przëjôł pòwôżny wëzdrzatk. Pòtemù całi dzéń jô nie kôrbił z nią ani słowã… Wieczorã bëła zamëszlonô, dzysô reno kòl stëdni jesz barżi. Czedë jô pòdszedł do ni, w rozprzeniesenim słëchała Grusznicczégò, chterën gwësno béł òczarzony przirodą, ale leno jak òbôcziła mie, zaczãła sã smiac (baro nie w czas), ùdôwającë, że mie nie widzy. Jô òdszedł dali i zaczął jã ùczajką òbzérac: òbrócëła sã òd swejégò rozpòwiôdôcza i zéwnãła dwa razë. Bezògôdkòwò Grusznicczi ji zbrzëgnął. Jesz dwa dni nie mdã z nią gôdôł.

4 czerwińca

Dzysô móm sã widzóné z Wierą. Zamãcziła mie swòją zôzdroscą. Ksyżënka wierã ùdbała sobie zdôwac ji swòje sercowé krëjamnotë: nót je sã przëznac, że ùdałi wëbór!
– Domëszliwóm sã, do czegò to wszëtkò zgrôwô – gôdała mie Wiera – lepi rzeczë mie terôzka prosto, że të jã kòchôsz.
– Ale jeżlë jô ji nie kòchóm?
– To zaczimże ji doskôcac, nie dawac pòkù, rozprzenoszëc ji wëòbrażenié?… Wej, jô cebie bëlno znóm! Słëchôj, jeżlë chcesz, żebë jô tobie wierzëła, to przëjedzë za tidzéń do Kisłowòdska; më tam przëjéżdżiwómë pòwitrze. Ksyżëna òstaje tuwò dłëżi. Wënajmi mieszkanié kòl naju; wej më mdzemë mieszkelë w wiôldżi chëczë krótkò zdrzódła na antresolë; w dole ksyżëna Ligòwskô, a kòle ni je chëcz tegò samégò miéwcë, jakô jesz nie je zajimniãtô… Przëjedzesz?…
Jô òbiecôł – i tegòż dnia jô pòsłôł kògòs, żebë wënajął to mieszkanié.
Grusznicczi przëszedł do mie ò szósti wieczór i dôł do wiédze, że witro mdze gòtowô jegò ùnifòrma, prawie na bal.
– W kùńcu jô bãdã z nią tuńcowac całi wieczór… Wej to sã nagôdóm! – dodôł.
– Në a czedë je bal?
– Doch witro! To të nie wiész? Wiôldżé swiãto, wic lokalnô rządzena pòdjimnãła sã gò zòrganizowac.
– Pòjmë na bùlwar.
– Za nick, w nym brzëdczim mańtlu…
– Jakże, to të gò ju nie ledôsz?…
Jô sóm pòszedł i, pòtkawszi ksyżënkã Meri, rôcził jã do mazura. Wëdôwała sã bëc zdzëwionô i ùcëszonô.
– Jô mëszlała, że wasta tuńcëje leno z mùszu, jak slôdnym razã – rzekła, baro lubno sã ùsmiéwającë.
Òna zdôwô sã nie merkac niebëcô Grusznicczégò.
– Witro mdze wastna lubno zdzëwionô – rzeknął jô.
– Czim?…
– To krëjamnota… Na balu sama sã wastna domëszli.
Wieczór jô zakùńcził kòl ksążënë; gòscy nie bëło òkróm Wierë i jednégò baro szpòrtownégò starëszka. Jô béł w dobrim ùstawie, jimprowizowôł rozmajité nadzwëkòwé historie; ksyżënka sedzała naprocëm mie i słëchała mòjich plestów z taczim głãbòczim, naprãżonym bôczënkã, że jô zaczął sã sromac. Gdze pòdzała sã ji żëwòsc, zalécanié sã, nëczi, ji zuchernô gãba, niezgarny ùsmiéwk, rozprzeniosłé wezdrzenié?…
Wiera wszëtkò to zmerkała; na ji schërzałi gãbie pòkazywôł sã głãbòczi smùtk; sedzała w ceni òkna, wcësniãtô w głãbòczi zesel… Zrobiło mie sã ji żôl.
Tak tej jô òpòwiedzôł całą dramatną historiã naji znajemnotë, naji miłotë – gwësno, pòd przëkriwkã wëmëszlonëch nôzwësków.
Jô tak żëwò pòkôzôł mòją skrësznotã, nieùbëtczi, òczarzënczi; jô w taczim spòsobnym widze przedstawił ji ùczinczi, charakter, że nót ji bëło, nimò wòlë, òdpùscëc mie mòje zalécanié do ksyżënë.
Òna wstała, dosadła sã do naju, òżëwiła sã… i më dopiérze ò drëdżi w nocë przëbôczëlë sobie, że doktorzë kôżą chòdzëc spac ò jednôsti.

14 czerwińca

Jô czasã móm sebie w zgardze… czë ni móm jô przez to w zgardze téż jinëch? Jô sã zrobił nie spòsobny do bëlnëch zôwzãców; móm stracha pòkazywac sã smiésznym samémù sobie. Jiny to na mòjim placu zabédowôłbë ksyżënce son coeur et sa fortune; le słowò òżenic sã mô nade mną jaczés czarzącé panowanié: chòcbë jô nie wiém jak wrëjarskò kòchôł białkã, jeżlë le òna dô mie òdczëc, że jô bë miôł sã z nią żenic – òstôwióm ce miłoto! mòje serce przejinacziwô sã w kam i nick gò z nowa nie rozgrzeje. Jô jem gòtów na wszelejaczé òfiarë òkróm ti; dwadzesce razy żëcé swòje, nawetka czestniã pòstawiã na kôrtã… ale wòlnotë swòji nie sprzedóm. Czemù jô tak jã wenerëjã?… co òna mie dôwô?… Do czegò jô sã rëchtëjã? czegò jô żdajã òd przińdnotë?… Pò prôwdze, prawie niczegò. To je jaczis przërodzony strach, niewëjôsnioné przeczëcé… Doch są lëdze, jaczi jistinktowno bòją sã pająków, karaluchów, mëszów… Móm sã przëznac? Czej jô béł jesz dzeckã, jedna starô baba gôdała ò mie mòji nënce: òna wëprorokòwała mie smierc przez lëchą białkã; to mie tedë głãbòk zajiscëło: w mòji dëszë zrodzëła sã nieprzemògłô zbrzëgłosc do żeńbë… Timczasã cos mie gôdô, że ji prorokòwanié zjiscy sã; przënômni bãdã miôł starã, żebë òno zjiscëło sã nôpòzdze, jak to je mòżlëwé.

М. Ю́. Лермонтов, Избранное, Москва 1984

dolmaczënk: Hana Makùrôt