Mądri òwczôrz

Tadżi: ,

Pò wëbùdowaniu klôstore Kartëżónów w Kartëzach ksąże rozgòrzëł sã na tëch zôkònników ë chcôł jich z klôsztore wënekac. Nim do tegò ale przëszło ë żebë nie mòwilë, że òn bez żódnégò pòwòde jich wënekôł, pòwiedzôł jim, że czej òni jemù trzech pëtaniów, chtërne òn jim zadô, dobrze nie òdpòwiedzą, téj òni bãdą z klôsztore wënekóni ë ten klôsztor bãdze skasowóny. Tedë zôkònnicë dostalë strach a òsoblëwie gwardión trechlëł żebë na to zapëtanié ni mòglë òdpòwiedzec. Tak òn to pòwiedzôł tim jinym zôkònnikóm, żebë złożëlë radã, jak sobie w ti sprawie dali pòstãpic. Ale ë òni ni mòglë mù żódne w tim dac radë.

Tak gwardión chòdzëł zamëszlony pôrã dni. A téj jednégò dnia wëszedł sobie w pòle ë trafiôł òwczôrz, co pôs do klôsztore nôleżącé òwce. Òwczôrz piãknie ksądze gwardiónowi so ùkłoniôł a tej gò są spëtôł, rzekł mù, miôł zgôdnąc, wiele klôsztor òwców pòsôdô. Na to gwardión:

- Cëż mie z tegò, czej më mùszimë jednak je wnet przedac.

Òwczôrz mòwi:

- Ej, czemù?

Téj gwardión mù zaczął pòwiadac, co ksąże jim nakôzëł ë mòwił, że nie wiedzą sobie z tim nic pòradzëc. Na to òwczôrz:

- E, dôwni òwczôrze bëlë mądri, to mòże ë jô bë ksądzë gwardianowi mógł co wëpòmóc?

Tak gwardion przëzdrzôł sã jemù bôcznie, sã ale ùmiechnął, a pòmëslôł sobie:

- Co, taczi òwczôrz miôł bë bë bëc mądrzeszi òd nas ksążi, òd zakònników?

Ë òdeszedł. Przindze do klôsztore ë pòwiôdô to jinym zakònnikom. Ti ale na niegò, że czemù òn sã nie spëtôł, na jaczi spòsób òwczôrz chcôł jich z tegò kłopote wëbawic. A tedë, jak òwczôrz òwce dodóm przënekôł, dôł gò gwardión do se zawòłac a pëtô gò sã:

- Në, jakùż të nas chcesz wëbawic?

Òwczôrz sã ùkłonił a mówi:

- Jô sã pòdejmiã ti całi sprawë, ale pòd jednym warenkã. Jô móm bëc tak òbuti, jak ti jiny zôkònnice a téj jô pùdã do naszégò nôjasniészégò ksãżëca. Co dali bãdze, to je mòja sprawa.

Gwardión na to przëstôł, dôł òwczôrza ògòlëc, dôł gò òblec w zakònné ruchna ë tak przebrónégò za micha pòsłôł do ksãżëca, ten zebrôł swòjech ùrzãdników, ùsôdł sobie na tron a tej patrzi na òwczôrza. Zdrzi na niegò a mësli sobie:

- Ë co téż taczi młodi mich mòże mie mądrégò pòwiedzec?

A tej zadôł mù pierszé pëtanié:

- Jak długò – mówi – mùszi chto jachac żebë mógł wkół zemiã òbjachac?

Òwczôrz pòkłonił sã niskò a téj rzecze:

Miłoscëwi ksąże! Czej kònia òsodłô ë razã ze wschòdã słuńca razã z tim słuńcã pòjadze, to w dwadzesce sztërzëch gòdzënach zemiã wkół òbjedze.

Ksąże widzôł, że mich nie je taczi głupi, jak òn mëslôł, a téj zadôł mù drëdżé pëtanié:

- Jakùż të mëslësz, jile jô jem wôrt?

Òwczôrz są ùkłonił, przëstąpił pôrã kroków, długò sã ksãżëcë przëzerôł, sã zôs ùkłonił a tej rzecze:

- Dzewiãc dwadzesce dëtków.

- Jakùż to? – spëtôł ksąże.

- Nôjasnieszi ksąże! – rzecze òwczôrz – nie chcôł bë jem miłoscëwémù ksążëcë wiele ùblëżëc ë rôd bëm wësok taksowôł, ale że naszégò Zbawicela Pana Jezësa Jidôsz za trzëdzesce dëtków żëdom przëdôł, tak jô ni mògã was, ksąże, wëżi taksowac, jak na dzewiãc dwadzesca dëtków.

- Ala diôchlë! – rzekł ksąże, ùsmiechnął sã a tej pëtô dali:

- Ij! Te dwie òdpòwiedzë, të bëłë dosc dobrze pòwiedzóné, jô so jednak mëszlã, czebë të mógł mie téż tã trzecą òdpòwiédz dobrze dac. Pòwiedz mie, co jô dopiero mëszlã, że je prôwda, a nie je prôwda?

Na to òwczôrz sã rozsmiôł a mówi:

- Në, taczé pëtanié! Nôjasnieszi ksąże mësli, że jô mich z kartëzczégò klôsztore a jô jem òwczôrz, co jô do kartëzczégò klôsztore nôleżącé òwce pasã…

A tej sã ùkłonił niskò ë wëszedł. Ksąże ë całi jegò dwór òsłepielë ë pòcziwalë głowama, żebë to mògło tak mądrégò òwczôrza dac. A tedë ksąże dôł tim zôkònnikom pòkù.

Jak òwczôrz dodóm przëszedł, ë całą sprawã gwardionowi rozpòwiédzôł, ten sã barzo ùceszëł ë w nôdgrodã kôzôł mù sto dëtków wëpłacëc.

Pòwiôdôł Józef Labùda w Kartëzach.