Florian Cenôwa (1817 – 1881)
“Je ju wieldżi czas, cobë niżóden Kaszëba
sã nie wstidzëł pò kaszëbskù gôdac.”
Dr Florian Cenôwa (1817 – 1881) to prekùrsora ë “òjc” kaszëbsczé lëterature ùrodzył sã 4 V 1817 w Sławôszënie w pùcczim kréze. Dr Cenôwa pierszi zrëchtowôł kaszëbską gramatikã, ùsôdzëł kaszëbsczé abécadło ë regle pisënkù; ùznôwôł kaszëbsczi za apartny jãzëk słowiańsczi brëkùjąc jegò w pismieniznie ë lëteraturzë, pisôł téż ò Kaszëbach jakno ò apartnym nôrodze. Rozmiał téż pisac (ë pisôł) pò pòlskù ë miemieckù. W tim slédnym wëdôł w 1843 rokù tekst “Ò germanizacëji Kaszëbów”.
Ùsôdztwò Floriana Cenôwë
- Wiléjá Noveho Roku, Jutrzenka. Przegląd słowiański, Warszawa, 1843
- Szczōdráki, Jutrzenka. Przegląd słowiański, Warszawa, 1843
- Die Germanisierung der Kaschuben (Germanizacëja Kaszëbów), Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. I. Jahrg. 1843
- Kaszebji do Pólochov. Njech mdze póchvoloni Jezus Christus, Szkoła Narodowa, nr 1-11, Chełmno, 1850
- Kile słov wó Kaszebach e jich zemi przez Wójkasena. Tudzież rzecz o języku kaszubskim ze zdania sprawy Prajsa.’Krakòwò, 1850
- Xążeczka dlo Kaszebov przez Wojkasena, Gduńsk, 1850
- Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim, 1850
- Rozmôwę Pôlocha z Kaszebą, Gduńsk, 1850
- Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové, Szwiece, 1866-1868, Pòznań 1879
- Trze rozprave przez Stanjisława, wóras Kile słov wó Kaszebach e jich zemji przez Wojkasena, Krakòwò, 1851
- Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé, Pòznań, 1879
- Móje spóstrzeżenjo prze przezeranju wuvog Ismaela Sreznjevskjeho nad mówą kaszebską, 1912, w: Gryf IV