Kwiôtk zasëszony i bez wòni,
Widzã jô w ksążce zabôczony;
I hewò ju le dzywné snienié
Dëszã mie mô wëfùlowóné.

Dze kwitnął? Czedë? Jaczim zymkã?
A kwitnął długò? Chto gò zerwôł?
Bëła to cëzô abò znónô rãka?
A tuwò za czim béłbë leżôł?

Na wspòmink lubnégò zéńdzeniô,
Abò rozstaniô tuwò w bòlenim,
Abò juwernégò wanożeniô,
W cëszë pòlów, w lasów céni.

A żëje jesz nen, a na je żëwô?
A dzysdnia dze jich nórcëk?
Czë mòże zwiãdłi ju je hewò,
Jak nen nieznóny wejle kwiôtk?

* * *

Co w mionie mòjim dlô ce mdze?
Wej ùmrze jak smùtny wałë szum,
Co hewò priskô w daleczi sztrąd,
Jak nocny zwãk w głëszëznie.

Òno na pamiãtlëwim lëstkù
Òstawi martwi szlach, taczi jak
Hewò nagrobnëch nôdpisów znak
W nierozmiónym dzys jazëkù.

Co w nim? Je zabôczoné dôwno
W zbëstrzeniach nowëch i grzëmòtnëch
Wej dëszë twòji nie dô pewno
Wspòminków niedowinnëch, lubnëch.

Le w smùtny dzéń, w cëszënie,
Teskno wëpòwiédz jimiã;
Rzeczë: hewò je pamiãc ò mie,
Je w swiece serce, dze jô żëjã…

dolmaczënk z rusczégò jãzëka: Hana Makùrôt

А.С. Пушкин, Избранное, Москва 1975.

òpùblikòwóné: “Stegna”, nr 4, 2007 r., s. 30.

Hana Makùrôt

Jesma baro rad z tegò, że mòżemë Wama napisac ò tim, że jeden z wespółrobòtników tich starnów, Hana Makùrôt, òsta wëprzédnionô nôdgrodą  “Sztudańcczégò Nobla 2009“.

Hana je ùsôdzcą wielu, sparłãczonëch z kaszëbską kùlturą (z cëskã na kaszëbsczi jãzëk)  pùblikacëjów ë refératów jakno ë kaszëbskòjãzëkòwich dolmaczënków ë pùblikacëjów.

Gratulëjemë!

Czëtôjta wicy na: kaszubia.com

Mòja artizna

Je czësto bënowô

Jak bënë szëfladë

Schòwónô

Jak robaczk w zemi

Je scësno chaòticznô

Je pòmachtónô i trzasłô

Jak kapùsta z grochã

Chaòticzno przërôbióm

Psychiczno demòntëjã

Talentë môłpë

Szãtopierzé skrzidło

Wkrãcył mie w klatë

Roczitnik z Roczicyn

Mój diôcheł artiznë

Bez krëwi i gnata

Ùprôwióm rolã

Fąfkòwatô artizna

Dzëwô kreatizna

aaaaa

Do ritmù tuńcëjã

Przë mrëkù kòta

Z artizną solã bót

I spiéwóm do nót

Fąfczi, wërgle, psotë

Artizna majestatnô

Kùńszt szpòrtownoscë

Mòc genialnotë

Ùtwórczi bëlnotë

Aùtentizna

Ekspòzycjô dëcha

Dërch dërchã

Impresjô mie

Ekspresjô mie

wiérzta nôdgrodzonô w XXII Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu m. M. Strijewsczégò, 2007 r.

W sobie samim jak wąż sã krëjã,

I wkół sebie jak blusz sã wijã,

Pòdnôszóm sã nad sobą,

Sebie chcã, jô w sebie lecã,

Skrzidłama cemnyma łopòcã

Rozcygnionyma nad wòdama…

I jak ùrzasłi òrzeł, co nazôd

Przeszedł, jak nie nalôzł gniôzda,

Chtërno spadło w przepadniô,

Òmëjã sã łiskã ògniã

I, zaklinającë cãżczi grom,

Zniknã w zëmny blónie.

***

Tuwò brzëdczé kùńtorë

W gãstą skôczą trôwã.

Jeżlë bë nié smierc, to nigdë

Jô nie dowiedzôł bë sã, że żëjã.

Nigdë mną sã nie przëjimało

Zemsczé żëcé, bëlnota,

A òna wiedzała jak przëbôczëc,

Chto jô jem i czim je mòje snienié.

***

Wej niebò, niebò, të mdzesz mie sã sniło!

Nie je mòżebné, żebë të czësto òslepło,

I dzéń sã spôlił, jak biôła kôrtka:

Kąsynuszk dimù i pòpiołu përznã!

Aùtopòrtret

We wzniesenim głowë ùskrzidlonô

Ceniô, ale môrli sã sëknia;

W zamknienim òczów, w pòkù rãców

Krëjamnosc niezrechòwónô rësznotë.

Tak tej kòmù latac i spiewac

I słowów płomné kòwalstwò,

Żebë wrodzoną nieszëkòwnotã

Wrodzonym ritmã dobëc!

]]> http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/osip-mandelsztam/wierzte/feed/ 0 http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/ana-achmatowo/jo-do-poete-przeszla-w-goscy/ http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/ana-achmatowo/jo-do-poete-przeszla-w-goscy/#comments Sat, 08 Dec 2007 01:00:38 +0000 admin http://www.czetnica.org/?page_id=131 Jô do pòétë przëszła w gòscy…

Jô do pòétë przëszła w gòscy
W pôłnié równo. W niedzelã
Je w jizbie cëchò. Je placu dosc
Za òknã mróz je.

I słuńce malinowé
Nad klatowatim dëmã
Môłczący gòspòdôrz
Sã na miã zdrzi. Wid.

Wejle są to òczë
Że zapamiãtac nót
Jô bë nie chcała
W òczë ne zazerac.

Zapamiatac kôrbiónkã
Pôłniowi dzéń, dim, niedzelã
W wësoczi szari chëczë
W mòrsczi Nëwny ùlëcë.

Chùtkòsc

Nieszczescu nemù nick nie jidze procëm…
Të jes, nie mającë ni dëcha, ni cała,
Jak rozgòrzony jastrzib na swiat nalecała,
Zlëszëła wszëtkò i zapanowała,
I nick nie wzãła.

Jô òd dôwna nie wierzã w telefònë…

Jô òd dôwna nie wierzã w telefónë,
W radio nie wierzã, w telegraf.
Jô móm swòje prawa,
Móm dzëwé òbëczaje.
Mògã bëc w kòżdim spikù.
Nie chcã bëc w telewzérnikù
I bùdzëc sã bële gdze,
Bële jaką równiã dobëc.

Анна Ахматова, Избранное, Москва 1974.

Znajã ùceszną kùrã
Z garbatim pazurã
Kòsmatą wej kùrã
Kùrzëszcze fantasticzné
Përznã jiluzoriczné
W smiéchù so gdôcze
Redosno so gdôcze
Ùceszno so spiéwô
A jajów nie dôwô
Pòd kamiã ùkriwô
Bò chce bëc szczestlëwą
Kùrczãtków królewą
Chce latac do nieba
A spôdô na glebã
Mòja kùra drëszka
Mòja kùrka Smieszka
Òd wùja Czeszka
Z garbatim pazurã
Kòsmatô to kùra
Wej kùra jak góra
Skôcze kùra w górã
Szadô kùra jak wichùra
Ceszi mie ta kùra
Wiesołô wej kùra
Z garbatim pazurã
Ùcesznô ta kùra

Kùpiã pająka

Jidã na łąkã

Chcã kùpic pająka
Na karaluchë
Na głupé mùchë
Pëtóm ptôchów
Lesnëch dëchów
Zwierzątka
Nie sprzedają
Wzôjno se nie dają
Pająka ni ma
Ni ma legalno
To niemòralno

Òstawił mie mój janiół

Òstawił mie mój janiół
I pòlézł grac w bala.
Nick gò nie òbchòdzã,
Że pò zemie chòdzã.

Òstawił mie mój janiół
Na westrzódkù swiata.
Nie chcôł mòji rãczi,
Nie kòchôł mie wiãcy.

Òstawił mie mój janiół,
Za rãkã nie trzëmô.
Miôł załatwic prawie
Jaczés jiné sprawë.

Òstawił mie mój janiół,
Jem sama na swiece.
Kùńc wiarë, nôdzeje.
Janiół nick nie czëje…

Żëjã.

Òtmikóm òczë
I ùswiądnióm so
Jawernotã
Prôwdã
Chtërna docérô
Do mie
W mërgnienim òka
Z bólã sercã.

Nadlëdzczi bët
Z metafizyką
Głãbòczé przezdrziwanié
Nadzwëkòwëch zamkłosców.

To bòli kòle
Mòrdëje swiądã.

Wnenczas jô
Z òtemkłima òczama
Mëszlã: żëjã.

Jidã so na rëbë…

Jem jô rëbôk,
A të nié,
Jidã so na rëbë.
Kòchóm czij mój
a wãbùrk,
A të biôj na grzëbë!

Jem jô rëbôk
Z namienieniô,
Bãdã łowił rëbë.
Kòchóm rëbë
Łowic dërch,
A të biôj na grzëbë!

Jem jô rëbôk
Prosti człowiek,
Łowiã sobie rëbë.
Bãdã łowił
Całi dzéń,
Tu mòje Kaszëbë!

Pòkórnotë chcã

Pòkórnotë chcã
Jak chleba brëkùjã
Jak wòdë
Do greńc sztrądu
Chcã dońc
Jô słabi òsółk
Ò pòkòrã proszã
Z pòchilonym łbã
Jak barónk
Mòdlã sã
Ò nôpòkòrniészé egò
Na zwëczajny twôrzë
Pòkòrą płakac
Pòkòrą sã smiac
Jak òbarchnialc
Wëzdrzôł na mie
Wãdzëbôk
Pòdlecył gòłąbk
Jô òbarchnialc
Terëczasnoscë
Pòkórnotë chcã

Hana Makùrôt

Hana Makùrôt – skùńcziła pòlską filologiã na Gduńsczim Ùniwersytece, dze napisa pierszi méstersczi dokôz w kaszëbsczim jãzëkù, òkróm tegò absolwentka licencjacczich sztudiów na czerënkù slawistika. Terëczasno je doktorantką filologicznégò doktorancczégò sztudium i zajimô sã témą: Jinterferencjowé przëjinaczi ù bilingwalnëch lëdzy w kaszëbsczi spòlëznie. Sztudérëje téż slawistikã, ruską filologiã i filozofiã. Aùtorka wicy jak 20 nôùkòwëch pùblikacjów z zasygù kaszëbsczi i słowiańsczi lingwisticzi. Dolmaczéra lëteraturë ze słowiańsczich jãzëków na kaszëbiznã (z rusczégò, serbsczégò, sloweńsczégò i pòlsczégò jãzëka), dolmaczéra Ùstawù ò nôrodnëch i etnicznëch miészëznach a ò regionalnym jãzëkù. W 2007 rokù lùreatka Lëteracczégò Kònkùrsu m. Mieczisława Strijewsczégò i laùreatka kùnkùrsu na nôlepszégò sztudérã Trójgardu Primus Inter Pares. W akademicczim rokù 2005/2006 – przédniczka Karna Sztudérów Pòmòraniô. Nôleżnik Pòlsczi Lingwistny Stowôrë (PTJ) i Stowôrë Dolmaczérów Pòlsczich (STP).

Hana pùblikùje téż w swòjim blogù, jaczi mòże nalézc pòd adresą hana.kaszubia.com.

29 maja

Przez wszëtczé te dni jô ani raza nie òdstąpił òd swòji systemë. Ksyżënce zaczãła sã widzec kôrbiónka ze mną. Móm ji òpòwiedzóné niechtërne dzywné przëtrôfczi z mòjégò żëcô, a òna zaczinô widzëc we mie nadzwëkòwégò człowieka. Wëszczérzóm sã ze wszëtczégò na swiece, òsoblëwò ze wsëczeców: to zaczinô jã zjimac strachã. Òna kòl mie ni mô òdwôdżi wpùscywac sã w seńtimeńtalné dispùtë z Grusznicczim i ju czile razy òdpòwiôdała na jegò gôdczi przekãsnym ùsmiéwkã, ale kòżdą razą, czej Grusznicczi do ni pòdchôdô, jô przëjimóm pòkórny wëzdrzatk i òstôwióm jich we dwòje; za pierszim razã bëła òna temù rada abò ùdôwała, że je; za drëdżim – rozgòrzëła sã na mie; za trzecym – na Grusznicczégò.
– Ù waju je baro môło gwôsny miłotë! – rzekła mie wczora. – Czemù wasta mëszli, że mie je wieseli z Grusznicczim?
Jô òdpòwiedzôł, że pòswiãcywóm dlô szczescégò drëcha swòją ùcëchã…
– I mòją – dodała òna.
Jô badérno przëzdrzôł sã na niã i przëjôł pòwôżny wëzdrzatk. Pòtemù całi dzéń jô nie kôrbił z nią ani słowã… Wieczorã bëła zamëszlonô, dzysô reno kòl stëdni jesz barżi. Czedë jô pòdszedł do ni, w rozprzeniesenim słëchała Grusznicczégò, chterën gwësno béł òczarzony przirodą, ale leno jak òbôcziła mie, zaczãła sã smiac (baro nie w czas), ùdôwającë, że mie nie widzy. Jô òdszedł dali i zaczął jã ùczajką òbzérac: òbrócëła sã òd swejégò rozpòwiôdôcza i zéwnãła dwa razë. Bezògôdkòwò Grusznicczi ji zbrzëgnął. Jesz dwa dni nie mdã z nią gôdôł.

4 czerwińca

Dzysô móm sã widzóné z Wierą. Zamãcziła mie swòją zôzdroscą. Ksyżënka wierã ùdbała sobie zdôwac ji swòje sercowé krëjamnotë: nót je sã przëznac, że ùdałi wëbór!
– Domëszliwóm sã, do czegò to wszëtkò zgrôwô – gôdała mie Wiera – lepi rzeczë mie terôzka prosto, że të jã kòchôsz.
– Ale jeżlë jô ji nie kòchóm?
– To zaczimże ji doskôcac, nie dawac pòkù, rozprzenoszëc ji wëòbrażenié?… Wej, jô cebie bëlno znóm! Słëchôj, jeżlë chcesz, żebë jô tobie wierzëła, to przëjedzë za tidzéń do Kisłowòdska; më tam przëjéżdżiwómë pòwitrze. Ksyżëna òstaje tuwò dłëżi. Wënajmi mieszkanié kòl naju; wej më mdzemë mieszkelë w wiôldżi chëczë krótkò zdrzódła na antresolë; w dole ksyżëna Ligòwskô, a kòle ni je chëcz tegò samégò miéwcë, jakô jesz nie je zajimniãtô… Przëjedzesz?…
Jô òbiecôł – i tegòż dnia jô pòsłôł kògòs, żebë wënajął to mieszkanié.
Grusznicczi przëszedł do mie ò szósti wieczór i dôł do wiédze, że witro mdze gòtowô jegò ùnifòrma, prawie na bal.
– W kùńcu jô bãdã z nią tuńcowac całi wieczór… Wej to sã nagôdóm! – dodôł.
– Në a czedë je bal?
– Doch witro! To të nie wiész? Wiôldżé swiãto, wic lokalnô rządzena pòdjimnãła sã gò zòrganizowac.
– Pòjmë na bùlwar.
– Za nick, w nym brzëdczim mańtlu…
– Jakże, to të gò ju nie ledôsz?…
Jô sóm pòszedł i, pòtkawszi ksyżënkã Meri, rôcził jã do mazura. Wëdôwała sã bëc zdzëwionô i ùcëszonô.
– Jô mëszlała, że wasta tuńcëje leno z mùszu, jak slôdnym razã – rzekła, baro lubno sã ùsmiéwającë.
Òna zdôwô sã nie merkac niebëcô Grusznicczégò.
– Witro mdze wastna lubno zdzëwionô – rzeknął jô.
– Czim?…
– To krëjamnota… Na balu sama sã wastna domëszli.
Wieczór jô zakùńcził kòl ksążënë; gòscy nie bëło òkróm Wierë i jednégò baro szpòrtownégò starëszka. Jô béł w dobrim ùstawie, jimprowizowôł rozmajité nadzwëkòwé historie; ksyżënka sedzała naprocëm mie i słëchała mòjich plestów z taczim głãbòczim, naprãżonym bôczënkã, że jô zaczął sã sromac. Gdze pòdzała sã ji żëwòsc, zalécanié sã, nëczi, ji zuchernô gãba, niezgarny ùsmiéwk, rozprzeniosłé wezdrzenié?…
Wiera wszëtkò to zmerkała; na ji schërzałi gãbie pòkazywôł sã głãbòczi smùtk; sedzała w ceni òkna, wcësniãtô w głãbòczi zesel… Zrobiło mie sã ji żôl.
Tak tej jô òpòwiedzôł całą dramatną historiã naji znajemnotë, naji miłotë – gwësno, pòd przëkriwkã wëmëszlonëch nôzwësków.
Jô tak żëwò pòkôzôł mòją skrësznotã, nieùbëtczi, òczarzënczi; jô w taczim spòsobnym widze przedstawił ji ùczinczi, charakter, że nót ji bëło, nimò wòlë, òdpùscëc mie mòje zalécanié do ksyżënë.
Òna wstała, dosadła sã do naju, òżëwiła sã… i më dopiérze ò drëdżi w nocë przëbôczëlë sobie, że doktorzë kôżą chòdzëc spac ò jednôsti.

14 czerwińca

Jô czasã móm sebie w zgardze… czë ni móm jô przez to w zgardze téż jinëch? Jô sã zrobił nie spòsobny do bëlnëch zôwzãców; móm stracha pòkazywac sã smiésznym samémù sobie. Jiny to na mòjim placu zabédowôłbë ksyżënce son coeur et sa fortune; le słowò òżenic sã mô nade mną jaczés czarzącé panowanié: chòcbë jô nie wiém jak wrëjarskò kòchôł białkã, jeżlë le òna dô mie òdczëc, że jô bë miôł sã z nią żenic – òstôwióm ce miłoto! mòje serce przejinacziwô sã w kam i nick gò z nowa nie rozgrzeje. Jô jem gòtów na wszelejaczé òfiarë òkróm ti; dwadzesce razy żëcé swòje, nawetka czestniã pòstawiã na kôrtã… ale wòlnotë swòji nie sprzedóm. Czemù jô tak jã wenerëjã?… co òna mie dôwô?… Do czegò jô sã rëchtëjã? czegò jô żdajã òd przińdnotë?… Pò prôwdze, prawie niczegò. To je jaczis przërodzony strach, niewëjôsnioné przeczëcé… Doch są lëdze, jaczi jistinktowno bòją sã pająków, karaluchów, mëszów… Móm sã przëznac? Czej jô béł jesz dzeckã, jedna starô baba gôdała ò mie mòji nënce: òna wëprorokòwała mie smierc przez lëchą białkã; to mie tedë głãbòk zajiscëło: w mòji dëszë zrodzëła sã nieprzemògłô zbrzëgłosc do żeńbë… Timczasã cos mie gôdô, że ji prorokòwanié zjiscy sã; przënômni bãdã miôł starã, żebë òno zjiscëło sã nôpòzdze, jak to je mòżlëwé.

М. Ю́. Лермонтов, Избранное, Москва 1984

dolmaczënk: Hana Makùrôt