Rôczimë do zladënkù, bò na robòta Méstra Jana, je wôrtnô tegò, żebë ji ùżëwac – pamiãtôjta równak, że bënë słowarza kaszëbsczi pisënk nie je dzysdniowi.

Prosti lënk do zladënkù: Jan Trepczik_slowôrz
(zdrój: http://www.kaszubi.pl/files/1704Trepczyk_slownik.pdf)

Krzosô bëlnotã spaniałą,
Rozniecywô dzéjów wid,
Pònëkiwô w biôtkã wdałą
Za domôcëznã, za lud.

Òn pòdskôcô w sercach płomë,
Rozwidniwô môłnią smrok
I rodné òdmikô brómë,
w przińdnosc czerëjącé krok.

Jegò dëcha sã òbmëwac,
Ùskranienim wiôldżich zgrôw,
Wespół jidzemë zmòcniwac
Nasz widzałi, rodny drôw.

Pòskrzosóny jegò duchã,
Spiarti jegò bëlnotą,
Przëòblokłi w swòjską bùchã,
Pòjmë wprzódk z kaszëbizną!

Ach kawel mój ters drãdżi mdze, ce namienienié mie mô wzãté.
I wid mie zgasł i smrok kòl mie, a z jiwru krew je w żëłach scãtô.
Bò jô kòcha ce wiele lat, dzys òddzãkòwanié naj je.
Jô òstnã tu, të rëgniesz w swiat, tu slédné rozestanié mdze.

A mòże rôz zymk przińdze znôw, że òbaczã ce na naj stegnie.
Të mdzesz na mie jak przódë zdrzôł, jesz kąsk lubieniô dlô nas zbiegnie.
Bò jô kòcha ce wiele lat, dzys òddzãkòwanié naj je.
Jô òstnã tu, të rëgniesz w swiat, tu slédné rozestanié mdze.

z : Wdôr, (Lecë chòrankò, Wejrowò 1997)

Tczëwôrtnô jes jak dzejów duch
co w tobie sã przezérô
Bò slôde wdôr i rodny duch
wespół z tobą ùmiérô.

Tczëwôrtnô jes jak naju gón
do widu i do słuńca,
Të szerok mdzesz brzëmiã jak zwón,
na wiedno i bez kùńca.

Skażona miôł ce wéj cëzyńc
i znikwic chcôł do nédżi
Le më ce dómë w pałac przińc
i w pierszé sadnąc rédżi.

Ò, mòwa Starków!  më ce w strój
òbleczëmë bùszny,
że mdzesz sklenia jak gwiôzdów trój,
jak słuńca wid pëszny
Ò słuńca wid pëszny!

Ò mòwa starków nad twój zwãk
nick lepszégò nicht ni mô!
Jô lubiã ce, móm ò ce lãk,
ce stracëc strach mie zjimô.

Jô ùkòchôł ce jak no brat,
widzałosc zaczarzoną.
Òd małoscë  do stôrëch lat
jes dlô mie namienioną.

W ce dëch, zarzekłô dësz je
i serce naji lëdu
ze zgardë më ce dwigniemë,
rozwicô dożdôsz cedu.

Ò, mòwa Starków!  më ce w strój
òbleczëmë bùszny,
że mdzesz sklenia jak gwiôzdów trój,
jak słuńca wid pëszny
Ò słuńca wid pëszny!

z: Piesniô Sławë (Lecë chòrankò, Wejrowò 1997)

Bibi, bibi Jezuskù,
hewò w kùmkù w sanuszkù!
Aniółkòwie spiewają,
pasturce sã redują.
Matinka Sëna zrodzeła,
Gòrniô nóm w cemżë zajasnia.
I na co lëdztwò czekało,
Mòcą Bòga zjisceło.
Matinka Sëna zrodzeła
Gòrniô nóm w cemże zajasnia
I na co lëdztwò czekało,
Mòcą sã Bòga zjisceło.

Bibi, bibi Dzecuszkò,
sercem płomnym witómë!
Za nas Jezë te sã dôł
midzë lëdztwa chëbny szkwôł.
Më wespół stojimë kòl Ce,
Zbawieni bò le w Tobie je.
Witôjże przëszłi Królu naj,
Wez ù nas gòscë Adonaj!
Më wespółstojimë kòl Ce.
Zbawieni bò le w Tobie je.
Witôjże przëszłi Królu naj,
Wez ù nas gòscë Adonaj!

Bibi, bibi nasz Bòrénk.
Ùszła noc, żdaje pòrénk.
Słuńcem gòrôsz bënë nas.
Bëlnote dobiwô czas.
Wkół kùmka kòlãdejemë,
Serca naj òdsztëkùwómë.
Spiéwómë Tobie gloria,
Dzys Twòja gwiôzda zajasnia.
Wkół kùmka kòlãdejemë.
Serca naj òdsztëkùwómë.
Spiéwómë Tobie gloria,
Dzys Twòja gwiôzda zajasnia.

Bóg nama przëstojôł…

Bóg nama przëstojôł
w Betlejem narodzeł.
Pòjmë mù serca dac,
lubną spiéwą przëwitac.

Ref: Trójno niech jemù tcza,
miełote żôli skra.
Chwałe niech bije zwón,
bëlny lëdztwa dzãczi tón!

Wszëtcë dzys wespół są
pòd Bòga stanicą.
Dobëtny Jewò grom
w nas swiãti pòdskôcô płom.

Ref: Trójno niech jemù tcza,
miełote żôli skra.
Chwałe niech bije zwón,
bëlny lëdztwa dzãczi tón!

Jezusk malinuszczi
ùsmiéwno na nas zdrzi.
Bò gò przëjimómë
i za zbôwcã trzimómë.

Ref: Trójno niech jemù tcza,
miełote żôli skra.
Chwałe niech bije zwón,
bëlny lëdztwa dzãczi tón!

Szëmi mòrze

Szëmi mòrze, szëmi bór,
Jidze spiéwa ze za gór.
Ùrodzëł sã Jezusk małi,
Żôrotny a tak spaniałi.
l wëcygô rãczczi swòje
I sã wprôszô w serce twòje.
Przëjim, dzecko, Go ze tczą
I sã mòdlë kąsk ze mną!

Hew’na dunie chëcz, a z ni
Tam na Bôłce wid dërżi.
Rëbôk cygnie dodóm w bôce
Na wileją w Swiãti Nocë.
Bënë w chëczë zbòżnô spiéwa.
Nënka môltëch ùszëkòwa.
Jezusk przëszedł Tam je rôd,
Gdze kòl kùmka trójno dzôtk.

Tobie zbôwca dzãka, tcza,
Tobie Jezë, miëłota!
Żegnôj wcyg naji ùstrzechë!
Wej, jak Kaszëbskô ce kòchô!
Gòrze złosce, nieùbëtczi
I przegrzechë nëkôj wszëtczi!
Dôj ùbëtk ë zgódno żëc,
A rôz w niebie wespół bëc!

Jan Trepczik ë Stefan Bieszk

Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi
W spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë.
Twòje jô w przódk bëlné pòcyskóm kwiôtczi.
Òdrodë cél Kaszëbóm znôw brënie.

Tu jô dali mdã starżã zemi trzimôł
Skądka zôczątk rodnô naj rózga mô.
Tu mdã dali domôcëznë sã jimôł
Jaż zajasni i nama brzôd swój dô.

Jan Trepczik (1907-1989) béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã.

Jan Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze Strëszi Bùdë midzë Stajszewã a Mirochòwã (kréz kartësczi), gdze przëszedł na swiat 22 rujana 1907 rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w Kòscérzënie, chtërné ùkùńcził w 1926 r. Zaczął robic jakno szkólny w Kartuzach, a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w Miszewie, gdze robił do 1934 r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn kaszëbizną, co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak Aleksander Majkòwsczi i Aleksander Labùda. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô Zrzeszenia Regionalnego Kaszubów, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji.

W 1930 r. òżenił sã z Anielą Rómpską, chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna Zrzeszińców Jana Rómpsczégò. W 1930 r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi Chëczë Kaszëbsczi wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã „Na szlachù zbrodnié”. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w 1931 r. w Gryfie. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata Zrzeszë Kaszëbsczi. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò Pòlsczi nie bëło za baro żëczné temù, żebë kaszëbizna mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna Zrzeszińców. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i kaszëbsczégò jãzëka, jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej Kaszëbów, a òsoblëwie prawie Zrzeszińców ò separatizmã, czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié Kaszëb òd pòlsczégò państwa.

Trepczik w 1934 r. przeniosłi òstôł do szkòłë w Rogòznie, leżącym w òbéńdze Wiôlgòpòlsczi. Òb czas bëtnoscë w Wiôlgòpòlsce w 1935 r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I, w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów A. Labùdë, J. Rómpsczégò i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w Rogòznie jaż do wëbùchù drëdżi swiatowi wòjnë Trepczik robił w Tłukawach.

W séwnikù 1939 r. Méster Jan przebiwôł w Tłukawach, pò czim w 1940 rokù wrócył na Kaszëbë. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w Swiónowie. W 1943 r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska. Pò skùńczenim wòjnë dostôł sã zôs do armii generała Andersa. Do kraju wrócył w 1946 r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w Wejrowie, w chtërny robił jaż do emeriturë, na jaką przeszedł w 1967 r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „Zrzeszą Kaszëbską”, chtërna wëchôda w latach 1945-47. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „Zrzeszë”, a przed ùtwòrzenim Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò, Kaszëbi ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò kaszëbiznã, wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie.

W 1956 rokù nalôzł sã Méster Jan midzë załóżcama Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò, chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, Leòkadią (przódë Czaja) twòrził môłé spiéwòwé karno, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W 1959 rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd. W pózniészich latach wëszłë jesz: Rodnô zemia (1974), Moja chëcz (1978) ë Lecë choranko (1980, 1997). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w 1967 rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez Karno Sztudérów Pòmòraniô Medalã Stolema.

W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W 1970 rokù ùkôza sã Moja stegna, a w 1977 r. Odecknienié. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w 1975 r. pòd titlã Ukłôdk dlô dzôtk. A w 1979 rokù òstôł nôleżnikã Związku Literatów Polskich.

Jan Trepczik ùmôrł 3 séwnika 1989 r. w Wejrowie, gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w Smiechòwie.

Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi Słownik polsko-kaszubski, wëdóny w 1994 rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder.

Spòdlecznô Szkòła w Miszewie nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w Wejrowie Towarzystwo Śpiewacze nosy téż jegò miono.

Ùsôdztwò (wëjimk)

• Mòja stegna, Gduńsk 1970
• Rodnô zemia, Gduńsk 1974
• Ùkłôdk dlô dzôtk, Gduńsk 1975
• Òdecknienié, Gduńsk 1977
• Mòja chëcz, Gduńsk 1978
• Słownik polsko-kaszubski, Gduńsk 1994 (wëd. ju pò smiercë)
• Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie, Wejrowò 1980, (2. wëd. ùfùlowóné 1997)

Wëższi artikel, z wëjimkã òdjimka, je ùżewczëwóny zgòdno z licencëją GNU Free Documentation License .
Pòchôdô z Wòlny Encyklopedijë Wikipedijô, Artikel: Jan Trepczik .
Lësta ùsôdzców: historëjô edicëji.

Zdrój òdjimka: Zbiérk kaszëbsczi pòezëji “Dzëczé gãsë”, Wëdowizna Region, Gdiniô 2004