Czëtnica ^1.5

Aleksander Labùda

Tadżi: Kaszëbi, Aleksander Labùda | 1 dopòwiesc »

Aleksander Labùda (1902 - 1981)

“Chto dzys nie chce mòwë òjców tczëc
Mùszi witro słegą cëzëch bëc.”

Ten nôbelniészi felietónista kaszëbsczi ùrodzył sã 9 zélnika 1902 rokù w Mirochòwie. Ùkùńcził Szkólnowsczé Seminarium w Kòscérznie, tuwò pòtkół sã z młodokaszëbą Léònã Heyką. W 1929 rokù założił raza z Jónã Trepczikã “Zrzeszenié Regionalné Kaszëbów”. Swòje dokôzë pòdpisywôł “Gùczów Mack”. Ùsôdzëł m.j. “Zasady pisowni kaszubskiej” (1939), “Słowniczek kaszubski” (1960), “Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi, Słownik polsko-kaszubski” (1982). W 1977 rokù dostôł Medal Stolema, a w 1978 medala “Zasłużony Gduńsczi Zemi”.

2002 rokù wëdała Wëdowizna ‘Rost’ z Banina jegò ‘Ewanielską spiéwã’ – zbiérk tekstów biblëjnëch dolmaczony na kaszëbsczi.

Aleksander Labùda ùmôrł je 24 rujana 1981 rokù ë je pòchòwóny w Strzépczu.

Ùsôdztwò Aleksandra Labùdë (wëjimczi)

• Ewanielskô spiéwa, Wejerowò - Banino 2002
• Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny, Toruń 1937, w: Teka Pomorska, II / 1937, Lato
• Guczów Mack gôdô. Chochołk, Gduńsk 1979
• Guczów Mack gôdô. Kąsk do smjechu, Gduńsk 1971
• Guczów Mack gôdô. Kukuk, Gdańsk 1974
• Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków, Gdańsk 1971
• Kaszëbsczim jesmë Lëda, Gduńsk 1996
• Słownik kaszubski, Gduńsk 1960
• Słownik polsko-kaszubski/Słoworz kaszëbsko-polsczi, Gduńsk 1981

Jan Karnowsczi

Tadżi: Kaszëbi, Jan Karnowsczi | Dopòwiesców: 2 »

Jan Karnowsczi (1886 - 1939)

“Jô bëm leno chcôł,
żebë twoji mòwë,
Co jã Pón Bóg dôł,
Nie przëkrëłë grobë.”

Jurista, pùblicysta, pòéta ë dolmôcz. Ùrodzëł sã w 1886 rokù w Czarnowie kòl Brusow. Jeden z zakłôdôrzi lëteracczégò karna Młodokaszëbów. Wëpòwiôdôł sã w brusczim dialekce kaszëbizne. Ùmôrł je w 1939 rokù w Krostkòwie kòl Werzeska; pòchòwóny je w Brusach.

Ùsôdztwò Jana Karnowsczégò (wëjimczi)

• Nowotné spiéwë, Pòznań, 1910
• Dr. Florian Ceynowa 1917
• Muza kaszubska powojenna, Toruń, 1925,w: Mestwin, I / 1925, Nr 1 i 2
• Gryf powojenny, Toruń 1927, w: Mestwin, III / 1927, Nr 2
• Z Piśmiennictwa kaszubskiego, Bëdgòszcz, 1937, w: Dodatek jubileuszowy Dziennika Bydgoskiego, 1937 / Nr 286
• Nowotné spiéwë i wiersze, Gdiniô, 1958
• Utwory sceniczne, Gduńsk, 1970
• Wiersze pierwotne, Gduńsk, 1978
• Moja droga kaszubska, Gduńsk 1981
• Sowizdrzôł u Krëbanów, Gduńsk 1983
• Jo bëm leno chcôł…, Gduńsk 1986

Léòn Heyke

Tadżi: Kaszëbi, Léòn Heyke | Felënk dopòwiesców »

Léòn Heyke (1885 - 1939)

“W jinëch krajach miłé żëcé,
Lubi woniô wiosnë kwiat,
Ach, tam nie je mòjé bëcé,
Bò to mie je cëzy swiat.”

Ksądz, dramaturga, pòéta. Ùrodził sã w Cërzni kòl Kielna. Pierszenił w 1911-12 rokù w “Gryfie” cykla wiérztów, pisónych w nordowi gwarze jãzëka kaszëbsczégò. Jeden z zakłôdôrzi Zdrëszëna Młodokaszëbów (1912). Ùsôdzôł historiczné ë patrioticzné wiérzte. Dolmôcz Goethégò. Miôł òn cësk na A. Labùdã ë J. Trepczika.

Òstał rozstrzélóny 16.10.1939 , w lese Szpãgawsczim kòl Gduńsczé Stargarde.

Alojzy Bùdzysz

Tadżi: Kaszëbi, Alojzy Bùdzysz | Felënk dopòwiesców »

Alojzy Bùdzysz (1874 - 1934 )

“Chto, twòje wòdë nie widzôł, zemia kaszëbskô, tatczëzna mòjich przódków,
nie znô cã. Nie znô téż twojã miłą pësznosc a skrómną bùsznosc.”

Ùrodzył sã w Swiecënie 10 czerwińca 1874 r. Béł szkólnym w Wiôldżim Donimiérzu, Szemôłdze i Mrzezënie. Jakò że chòrzôl na cukrzicã ju w 1912 r. szedł na emeriturã. Tedë to zaczął pisac pò kaszëbskù. Òdkrëwcą talãtu A. Bùdzësza bëł etnografa ë jãzëkòznajôrz F. Lorenz. A. Bùdzysz drëkòwôł m.jin. w: “Przyjaciel Ludu Kaszubskiego”, “Gryf”, “Bënë ë Bùten”, “Wiérny Naszińc” ë “Gryf Kaszubski”. Bez krótczi czas bél pò I swiatowi wòjnie szôłtësa w Kôrlëkòwie. Òd 1923 r. mieszkôł w klôsztorze sóstr elżbietanków w Pùckù. Ùmôrł je 23 gòdnika 1934 r. Dzél jegò dokôzów òstôł òpracowóny bez Jana Drzéżdżóna ë wëdóny w 1982 r. w ksążce “Zemia kaszëbskô”.