Pierszi tësąc kaszëbskò-słowińsczich gôdk
Spisôł starégò kòwôla syn ze Sławòszëna.
1. Człowiek strzélô a Pón Bóg kùle nosy. – Zôrkò do zôrka a bądze miôrka. – Jak sobie chto pòsceli, tak sã wëspi. – Pańsczé òkò kònia tëczi. – Tak długò sã grónkã wòda nosy, jaż sã ùchò ùrwie. – Rozëmkù pój do dómkù. – Jedna jaskółeczka lata nie zbùdëje. – Przëmówiôł kòcôł grôpòwi, a òba smòlą. – Chòcbë ce smażëlë w smòlë, nie pòwiadôj, co sã dzeje w szkòle. – To je jemù tak pòtrzebne jak psu piątô noga (jak łësëmù grzebień)
2. Të jes tu tak pòtrzebny jak ù wòza piąti kòłò (jak w mòsce dzura). – Ju za pùzdze skòblëc gwòzdze. – Pieczoné gòłąbczi nie przindą same do gąbczi. – Wiedzą sąsedzë jak chto sedzy. – Pańskô łaska na pstrim kòniu jezdzy. – W piątk deszcz, całi tidzéń deszcz. – Darowónemù kòniowi nie zazérô sã do zãbów. – Głupich nie seją a jednak sã rodzą. – Trafiła kòsa na kam. – Na cwiardi kloc trzeba jesz cwiardszi klin.
3. Rãka rãkã mëje. – Noga nogã wëpierô. Dze diôbeł ni mòże, tam stôrą babã pòsle. – W niedzelã sobie nokce òberznąc abò fórã gnoju wëwiezc, to je równy grzech. – Chłopã nie mierzi sã ani kòrcã ani łokcã. – Czas tracy, czas płacy. – Nie reczë rëchli hòp, jaż przeskòczisz. – Z wiôldżi chmùrë môłi deszcz. – Chto sã na gòrącym sparzi, ten na zëmné dmùchô. – Jaczi pón taczi króm.
4. Krëk krëkòwi òka nie wëdzebie. – Dac le kòkòszë grzãdã, to òna chce wieże. – Chto pôsô w piątczi, ten mùszi ë w swiątczi. – Przińdze môj, dzurë ùtëkôj, krowóm sana dodawôj, w pieckù zapalôj. – Swiãti Michôł wrota rozpichôł. – Na swiãti Wawrzinc z kòsą w żëto przińc. – Wet za wet a darmò nick. – Jak Kùba Bògù, tak Bóg Kùbie. – Òbietnica zwòdnica a głupiemù radosc.
5. Przepôdł, jakbë kam w wòdã pùscëł. – To mù sã tak trafiło jak slepi kòkòszë zôrno. – Jegò białka bùksë nosy. – Czëja, ale nie Twòja. – Na zdrowie Twòje a przez gardło mòje. – Biédnemù wiater wiedno w òczë. – Òn so wësrôł a rzëcë nie zamkł. – Lubi jegò jak psë Żeda (strëcha). – Òstatny kóń ze stóni. – Môłô szkòda, krótczi żôl.
6. Chto przë piekle miészkô, mùszi diôbła w kmòtrë prosëc. – W òkòło gód hëltka jak miód, a w òkòło gromic wimiesz ją z gównic. – Co krôj to òbëczôj. – Dostac sã le diôbłu w szczëpë. – Jaką môsz, taką dôsz. – A za mòje mito mie wëbito. – Ù nas co w piątczi to ë w swiątczi. – Sedzy jak na niemiecczim kôzaniu. – Cãżczi jak młińsczi kam. – Nie wszëtkò złoto co sã swiãcy.
7. Prôwda w òczë kòlë. – Dze cenkò, tam sã rwie. – Òn czùł zwónë, ale nie wie dze. – W nocë są wszëtczé kòtë bùré (szaré). – Głową mùrë nie przebijesz. – Ceché wòdë brzedzi pòdriwają. – Włóczi sã jak Mark pò piekle. – Krący sã jak piôrd w rzëcy (jak gówno w przerãbli). – Z niegò lecy jak z hónka (jak z cewczi). – Je to cnota nad cnotama, trzemac jãzëk za zãbama.
8. To je tak dalék, jak szërok. – Chto nie szónëje grosza, ten nie je talara wôrt. – Co të przede mną wòdã mącysz? – Nôłóg je drëgô nôtëra. – Ksãżë òczë, wilczé gardło, co ùzdrzi, to bë zjadło. – Òn zamkł mësz w szpiżarni. – Nie wiedno swiãtégò Jana. – Słëchô, jak ò żelôznym wilkù. – Zjadłi chléb sã cãżkò zarôbiô. – Dze wiele głów, tã wiele rozëmów. – Witro mdą bòsôków wieszac. – Żëdzë bierzą niedobre dzecë w miech. – W stëdni sedzy mùmacz. – Chto nie chce robic, ten nie je wôrt abë jôdł. – Przed sëwą głową trzeba mùcã zdjic. -Swiat jak las, człowiek jak listk. – Òn ce na rzëcy kaczk nie zôjmie. – Dzys je jedną sukniã cepli. – Jak sã miewôsz? Jak groch przë drodze.
9. Pilny jak mrówka. – Próżniôk sã wiele złegò ùczi. – Pijany robòtnik sã nie zbògacy. – Chto pòd drëdżim dółczi kòpie, ten w nie sam wpadnie. – Lëbawi jak wół. – Wëszedł jak panna z tuńca. – Z jaczim przestajesz, taczim sã stajesz. – Gardło pijôka je barzo głãbòczé. – Chòc ùbògô, ale chãdogô. – Nie tkôj nosa dze ni môsz grosza.
10. Czép ten, co wicy dô jak mô. – Òn je wszãdze doma. – Ni ma kòłôczy bez prôcy. – Jesz sã ten nie ùrodzëł, co bë wszëtczim dogòdzëł. – Na złodzeju skóra gòrô. – Chto chce rëbë chwatac, mùszi sã zmaczac. – Mie dzys a Tobie witro. – Bez òchòtë niespòrë robòtë. – Głupi milczec nie ùmieje.
11. Chto pierszi ten milszi. – Lôtô jak z pieprzã. – Nie dlô psa kiełbôsa. – Szëkòwny jak wół do karétë (jak Żid do flintë). – Dzie wiele mamk, tã dzekcò krzëwé. – Spùscëł nos na kwintã. – Òn na to jak na lato. – Znajã jô ce ptôszkù! – Trafił pôlcã w rzëc. – Ni ma tegò złégò, co bë na dobré nie wëszło.
12. Òn biegô z bùksama. – Kóń mô sztërë nodżi a jednak sã czasã pòdchaje. – Lôtô jak òparzony. – Dze nick ni ma, tã ë król nick nie wezmie. – Òn sobie swinkã kùpił.- Jegò swina kòpnã. – Cëż pò psë w kòscele, czej pôcerza nie mówi. – Ùbrôł sã w trzë nitczi na krziż. – Jidze do stołu jak swinia do kòrëtka. Òn tak pleszcze, jakbë z mòstë srôł. – òn tak biégô jak drzewiany zajc. – Kòżdi sóm dlô se, a Pón Bóg dlô wszëtczich.