Môłczënié je złotã –
Gwës znajesz to zdanié
A jô, przék mądroscë
Chcã słëchac Twòjëch
W strzébro òblôkłëch
Lëpów plestaniô

Pùck, 19 séwnika 2007

Scyrz

Tuwò je scyrz pògrzebóny –
Czëł jem sedzącë na grzëpie
A negò scyrza szczekanié
W niemiecczi
Òwczarka gôdce
Do dzysô hòlëje mie w łepie

Pùck, 19 séwnika 2007 r.

Złoto

Nie wszëtkò złoto, co mô blãk –
Z czôrcym ùsmiéchã rzekł ksądz
A krótkò przed szlubã
Radzył òn nóm
Złoté òbrączczi
Z pôlców zdjąc

Puck, 19 séwnika 2007 r.

Nôdzeja

Zelony nôdzeji farwą –
Chłopòwi Éwka rzekła
A czej lubòtno
Òn do ni cknął
Òna lëstową
Sëkniã zeblôkła

Pùck, 20 séwnika 2007

Klénotë

Białka z wòza, kònióm lżi –
Smiôł sã ùżarti chłop
A tak nieszczestlëwie
Z kòzła spôdł
Że jegò klénotë
Mùszôł zjesc kòt

Pùck, 20 séwnika 2007 r.

Remòńt

Nie taczi pùrtk straszny, jak go malëją –
Czôrcy artista niebò pãdzlowôł
A diôblą skórã
Szpérë ë rodżi
Na czas remòńtë
Pòd zemią schòwôł

Pùck, 21 séwnika 2007 r.

Król

Góra mësz ùrodzëła –
Pizgòlëł ùrzasłi szur
A wtim strachlëwi
Ùczëł òn głos
Të sã nie jiszczë
Të jes nasz król

Pùck, 21 séwnika 2007 r.

Zwësk

Rëbóm wòda, lëdzóm zgòda –
Pòsélc w jadro wpôdł
A môłi pòmùchel
Czëjącë zwësk
Na mòrsczi bôt
Wskòknął rôd

Pùck, 21 séwnika 2007 r.

Wëcmanizna

Białka bùksë noszi –
Feminystka wrzeszcza
A chłopi wëcmani
Wzérôjącë na niã
Tak jã pòdkôrbialë:
Ta cë mô bùksëszcza!

Pùck, 22 séwnika 2007 r.

Wół

Swinia zabëła, jak prosëcã bëła –
Szkalowa na knura locha
A wół, co celątkã béł
Rozmarzony rzekł:
Jô bë téż chcôł
Bë mnie tak białka kòcha

Pùck, 22 séwnika 2007 r.

Szczescé

Dëtk szczescô nie dôwô –
W ny ùdbie Reszka z Òrzłã żëlë
A gôłô biéda
Z pracharską nãdzą
Wespólno jima
Dëtuszczi mnożëłë

Pùck, 23 séwnika 2007 r.

Jéż

Pò nitce do kłąbka –
W ògród szedł jéż
A chòc na jigłë
Co mët niósł
Nie nawlékôł nic
Na môl doszedł téż

Pùck, 23 séwnika 2007 r.

Kòtë

W nocë wszëtczé kòtë są czôrné –
Tak so ptôchë pòwiôdałë
A czej blãkłë
Żôłté òczë
Tej pòd lãpą
Sã chòwałë

Pùck, 24 séwnika 2007 r.

Tëpa

Dwaji chłopi na drągù nioslë –
Czëł Jank żoków szukającë
A welech pùrtôk
Pòd tëpą je krëł
Na drągù bùszno
Jak graf sedzącë

Pùck, 25 séwnika 2007 r.

Piôrd

Mni wiész, dali mdzesz –
Tak krajã prezydent rządzëł
A niewiedzącë dze jidze
Jak piôrd
Pò bùksach
Wcyg błądzëł

Pùck, 26 séwnika 2007 r.

• Zëma
• Zôpùstnô piesniô
• Wiôldżi Pòst
• Na Palmòwą Niedzelã
• Jastrowi jiwer
• Renné wstôjanié
• Ùnijô!
• Dzéwczã a bòcón
• Òżniwinë
• Wilijnô òpòwiesc
• Szkalinga
• Wiôlgô chòrosc
• Spiéwka ò…
• Baszka
• Na dzéń dzecka
• Wiérzt nen bądze jinstruòwac jakùż belno wëstãpòwac
• Latosé lato
• Rómk na Bana
• Kòmpùtrowô spiéwka

Zëma

Sniég zawalël drodżi wszelczé
Zôs drogòwcë zaskòczony
Le to nawetk nie je dzywné
Nôród je do te znãcony

Nick nie wadzy, że przejachac
Autã nigdze to nie jidze
Bdą lëdzeska doma leżec
Bò pò swiãtach są jesz médëch

Leżą w miastach na szasëjach
Smiotë wiôldżé pò pazëchë
Dzecë bawią sã redosnie
Wkól je czëc mileczné smiéchë

Zëma pësznô kòl nas je
Le skąd wiedzą ò tim lëdze?*
Drodżi fëste są zawióné
Nicht tu do nas nie dojedze!

* jak bë sã chto ó to pitôl
są nad nama satelitë

Zôpùstnô piesniô
(spiéwac le z szëmarzeniém w glowie)

Chcemë le sã bawic
Póczi nó to czas
Póczi jesz karnawôl
Dôwô nama szpôs

Chcemë le sã najesc
Póczi mómë czim
Póczi jesz w kòmòrze
Nie je czëc blós dim

Chcemë le sã ùsmiôc
Póczi mómë gbis
Póczi jesz nóm w gãbie
Pasta dôwô łisk

Chcemë le so wëpic
Póczi mómë sznaps
Póczi jesz fùl bùdle
Stoją kòle nas

Chcemë le so zażëc
Póczi mómë co
Póczi jesz do knérë
Mòżna cygnąc proszk

Chcemë le tuńcowac
Póczi mómë kùrpë
Póczi jesz nóm szpérów
Nie òbgrëzlë skórce
Chcemë le so zagrac
Póczi mómë szpëlã*
Póczi jesz dëtuszka
Mómë w taszi wiela

Chcemë le sã bawic
Póczi mómë “w lepie”
Póczi nama ksądz
Bani nie pòsëpie

* szpëla – tuwò: szterzecz cësnącëch w Baszkã

Wiôldżi Pòst

Zôpùstowi czas
Jakbë z bata trzasl
Zaszëmarzil, sã wëbawil
Ë jak swiéca zgasl

Na szterdzescë dniów
Szmërgni kôrtë w rów
Rôz le na dzéń jédz
Sznapsë nie chcej pic

Panefkã za plot
Rzëcë – ale flot!
Skrzëpczi do kòmòrë
Tobaczkã do norë

Klekni le na kleczczi
Ë spiéwôj kantëczczi
Bë pòst wëglodniali
Roczk bë nie bél cali

Na Palmòwą Niedzelã

Jak tradëcjô dôwnô kôże
Dzys nôleżi palmã miec
A nót téż na bòlesc gôrdla
Pòswiãcóną baszkã zjesc

Òsoblëwie pluderbabë
Na jich gôrdla òbòlalé
Niech le zjédzą dzys ze szmakã
Swiãtëch palmów lopek cali!

Smacznégò

Jastrowi jiwer

Cygnie Zajk bez barabónë
W kòszu bòbczi dzecóm niese
Lopk dëgówków dzwigô z sobą
Czë òn wszónom cosz przëniese?

Nie je wiedzec tegò gwësno
Bò òn czësto je òd se
Kicô zmachrowóny baro
Bò ZUS* mù nie dôwô żëc

ZUS mù réńtë nie wëpłacëł
Chòc òn baro chòri je
Mógłbë zó nią kùpic auto
Ë dojéżdżac nim do gniôzd

A tak w gniôzdach mało bądze
Mòże leno jaja trzë
Chòc to téż dzys zônôleżi
Jaczi pòdatk nó nie bdze

Bò Skarbòwi* mô na òkù
Wszëtczé kùrë co le ne
Niosą w Jastra farwné jaja
Òd nich haracz téż wzyc chce

Chcemë lepi nick nie gadac
Dëgówkama w slôdczi prac
Tim mądralą a ùnuzlą
Co chcą w Jastra „wòdã lac”!

* ZUS ë Skarbòwi to dwie strëszë ùkôzczi co blós z dëtków żëją

Renné wstôjanié

Ech, Och, Ach
Jaż je strach
Miast jesz spac
Pôrno wstac
Pësk òtemknąc
Zéwnąc, stãknąc
Sã przecygnąc
Banią cziwnąc
Szpérą jic
Pają wzyc
To sã niechc
Nawetk jesc

Ech, Och, Ach
Miast ju wstac
Lepi spac
O dzewiąti to za wczas
Za robòtã sã ju brac

Ech, Och, Ach
Jidã spac

28 strëmiannika 2004
Na „zlecenié” Leszeka Szmidtke

Ùnijô!

I.
Ale biédzë, ò Marija!
Ju za sztócek bdze Ùnijô

Òd piérszégò maja
Sztãplowóné bądą jaja
A że chlopi sã sromają
Do ti „sztãpli” nie dożdają
Le ùcékną do Africzi
Gdze jich jajów nicht nie liczi.
Tam ti bądą prostowalë
Ne bananë ë do Ùnië sprzedôwalë

Fùlné bialczi lubią gùrczi
Tuwò bądze jim pòd górczi
Bò zaprôwiac chcą te knôplë
A Ùnijô lubi métrë
Dlôte w sklepie bdą sedzelë
Òpòcuszkù zaprôwielë
Bë jich nicht tam nie namierzil
Żódny sztrôfë nie wëmierzil

Nôlepi bdą mielë prósce
Bò zôbôwczi bądą w bùchce
Swinczi fejn sã bdą bawilë
Ë spãdzalë czas tak mile
Gbùrzë bądą sã jiszczëlë
Jak tim pruchom przez leb zdzelëc
Bò to bdze stolëmnô sztëka
Ekòlogów w tim òszëkac

Ala biédze, ò Marija!
To cë fejnô bdze Ùnijô!

II.
Ala biédze, ò Marija!
Ju za sztócek bdze Ùnijô

Te co dzysô są czerwioné
Geneticzno bdą zmienioné
Pòmidorë a marchewczi
Bò to ò nëch jidą spiéwczi
To nie bądą ju warzëwa
Mùszą „brzadã” sã nazëwac
Tak to fejno wëmëslëlë
Ny mądrzelë z ti Bruksëlë

Raczi, żabë a szlimaczi
Chòc to zwiérza bëlejaczi
Do rëb terô sã rachùją
Chòc za nima nie szlachùją
Scyrze bądą pòd òchróną
Pajczi, mùchë pòd òslóną
Kónie, knadżi bdą żëc w raju
Ë nóm spiéwac baju, baju!

Më bądzemë téż żëc zdrowò
Wëpòczëwac rozriwkòwò
Wkól rozkwitnie pësznô roda
Sznaps bdze tóni tak jak wòda
Lëdze bądą wcyg ùsmióny
(Doch tam gbisë są dosc tóné)
Z Ùnië rzéką splëną dëtczi
Tak że bdzemë miec fùl slôdczi

Ala biédze, ò Marija!
To cë fejnô bdze Ùnijô!

III.
Ala biédze, ò Marija!
Ju za sztócek bdze Ùnijô

Nót bëlo przóde mądrowac
Bë ti Ùnië nie wëlowac
Propagandze wa sã delë
Jakbë rozëmów nie mielë
Dzysô chcemë wzyc tobakã
Nad glëpòtą swą nie plakac
Ë tak glosno nie jamrowac
Le sã chùtkò przëstosowac!

Ala biédze, ò Marija!
To cë fejnô bdze Ùnijô!

Dzéwczã a bòcón

Dzéwczã swiérgòli redosnie
Hura! Maj je! Lato ju jidze
Ju trôwa je wszëtkô zeseklô
Kòpë sana stoją na wédze

Bòcón krążi nad ląką
Na dzéwczã dzywno spòzérô
Ta z beńlã w sanie sã krëje
Le slôdk ji gòli wëzérô

Kòpa sã rëszô sromòtnie
Cëż ti tam robią rozblecë?
Klekòt wcyg lôtô nad ląką
Òn je doch w swòji robòce

Dzewiãc miesący minãlo
Bòcón ju wrôcô z Egiptë
Ë smieje sã, że na Kaszëbach
Zôs czëc je rikanié w kòlibce.

Òżniwinë

Jedze trekrã bùszny gbùr
Z pòla zebrôl dzesãc fór
Stodolã mô nafùlnioné
Kòpã dëtków zarobioné
Òżniwinów naczic czas
Bùdlów sznapsë wëpic las
Bdze zôbôwa na lëdowò
Nót je wëpic tedë zdrowò
Mùzykańta skòczno graje
Ë z kòmpùtra ritm nadaje
A że spiéw mù cos feleje
Te co sztót so wódczi wleje
Knôpi wëspiéwùją spiéwczi
Cknącë wieczór snôżé dzéwczi
Òne chãcë wiele mają
Dosc ju lat na beńlów żdają
W stodole bdą sã scyskalë
Zbòżé przë tim draszowalë
Tam niejednô wiónk żniwòwi
Òddô swòjémù knôpòwi
Brzadã tegò „draszowaniô”
Bądze „sztëka wëchòwaniô”
Dzãka taczim òżniwiną
Flot Kaszëbi nie zadżiną
Le sã bądą rozmnôżalë
A wcyg pëszno swiãtowalë

Wilijnô òpòwiesc

Le piérszô gwiôzdka wiliją zaswiécy
Ju Gwiôzdór przëchôdë do grzécznëch dzecy
Ju pitô z pacérza ë w héftë zazérô
A kòmù bë wlëmic spòd mùcë spòzérô.

Le Gwiôzdór wëslëchôl pacérza
Ju sã z palëcą na dzecë zamiérza
Ju trzôskô pò rzëcach jaż lecą skrë
A dzecë sã smieją, bò fejn jima je.

Le Gwiôzdór skùńczël wilijné pranié
Ju sã zabiérô do darënków wrãczaniô
Ju chce do miecha pùtë wsadzëc swòjé
A cëż to sã dzeje: „Gdzeż pòdarczi mòjé!”

Le wëszedl Gwiôzdór placząc w noc bez miecha
Ju dzecë zãbë szczerzą – wiôlgô to ùcecha
Wilijné pranié bdze jima zrëchòwóné w niebie
A wszëtczé darënczi mają blós dlô sebie

Ne cëż, taczé glupé czasë, nót je le blekac
Że Gwiôzdór bez dzecë dôl sã òszëkac

Szkalinga

Na szlubnégò bialka rikô
– Cebie w bani rozëm znikô
Diôchle, pùrtkù przegrzeszony!
Të jes w glowie pòmilony
Taczi knôpel, taczi zmiarti
A jak swinia zôs ùżarti!
Jes të chlopie òbarchniali?
Pòdpùchniãté òczka calé
Knéra na czerwiono swiécy
Z pëska piwã cebie lecy
Mùsysz të to gówno chlac
Lepi w gãbã wòdã lac!
Bie sã legni le flot w wërë!
A nie glãdrôj mie ju terë.
Jô cã dóm të mackù chlechac
Bdzesz òd dzysô mie ju slëchac!

Nó to chlop do bialczi rzecze:
– Wez mie prażnicã ùpieczë
A nie trzôskùj mie nad banią
Bò móm dosc twòją litanią…

Tak gôdając, pôdl na wërë
Ë do dzysô jesz trzézwieje

Wiôlgô chòrosc

Chòc ce bierze
Wiôlgô knéra
W knérze sznëra
Gôrdzel pôli
Jak chòlera
Plëca dëmią
Ùszë szëmią
W gãbie piana
Jak smiotana
Harcklekòten*
Kòpfszmerc pòtem
Rajzefiber
Jidze riben
Bialka rikô
Rojma strzikô
Blós sã legnąc
Szpérë w zarkù
Le wëcëgnąc

Të sã nie jiszcze – to nic!
To je blós môléńczi wic!
Samò wlazlo, samò wéńdze
Żódnô pyla tëch chòrobów
Sã tak chùtkò nie pòzbãdze
Bò nôlepszim je tu lékã:
„Lepi w lëft piôrd je wëpùszczëc
Jak talara dac w aptékã!”

*tak sã jakòsz zdarzëlo, że wszelczé chòroscë
dostelë më w spôdkù òd Niemców

Spiéwka ò…

Slôdk mie jak nen kòzel blekôl
Czej jem w las z bùksama nëkôl
Dzëwé zwiérza jaż zglëpielë
Jak mą bladą rzëc ùzdrzelë
Midzë chójczi jem bél wlazli
Tam jô jeża miôl nalazlé
Le jô ò nim sã dowiedzôl
Czedë jô ju na nim sedzôl…

Baszka

Na Kaszëbach w bialkã grają,
Ti co kąséczk dëtka mają
Na gra Baszka sã nazywô,
Chto je mądri, nen wëgriwô.

Stôri placą debeltowò,
Chòcë grają wiedno z glową.
Ti mlodi tak zôs nie tracą,
Czedë sztrôfã stôrim placą.

A wa czôrce! Zólo dól!
Kôrta z trzôskã pãcô w stól.
Placëc dëtczi drëszë mòji,
Mùszã dzysô was wëdojic!

Kòle cëchi nót bëc sztël,
Niech le jaczisz kòntrã dô
Wama glupé mëszlë chòdzą
Stôré damë was pògòdzą!

To ce jidze! Zôs je bòk!
Dimã ju zakrëti zdrok.
Zôs ne damë razã są,
Terô jô wieselé dóm.

Kòntra, nazôd, a jesz rôz!
Cëż të brace w rãkù môsz?
Kôrta w kólkò jidze chùtkò,
Doch do rena je ju krótkò.

Na dzéń dzecka

Jô ju wiém skąd dzecë są
Jô so glowã ùrznąc dóm:

To bòcónë lôtają
Dzecë z nieba spùszczają!
Ne kòminã wlôżają
Do wërów sã pchają
Tëszno spòzérają
Za cëcã chwëtają
Mléczkò cëckają
Glosno rikają
Wiedno rojbrëją
Psocą, sã smieją
Tlëką, barchnieją
Pò nórtach sznëkrëją
Bajdurzą baj bają
Nikògòż za dëtka nick nie slëchają!

Na mësl wôrt je miechùlc zlota:
TO ROBÒTA JE KLEKÒTA!

Wiérzt nen bądze jinstruòwac
jakùż belno wëstãpòwac

Na zôczątk na binã wlézc
Zdrok pùbliczi mãżno zniésc
Piers do przódku wësztramòwac
Slôdk do wslôdë wëpòmpòwac
Sëti brzëch do bëna wcëgnąc
Òkã do slëchińców mrëgnąc
Piôrdnąc, chrząknąc, gãbą mlasnąc
Rãką klepnąc, szpérą trzasnąc
Plëca lëftã nafùlowac
A te snôżo recëtowac

Gwës nie wszëtczim to je w szmak
Le to dali mùszi tak:

Z gąbczi wòlno pùszczac slowa
Kòl przecynków przëstónkòwac
Dze zôs zdania niezrozmialé
Te òpùszczac a jic dali
Jak je trzéba, flot pònëkac
Dze je kropka sztót pòczekac
Pają machnąc jak je nót
Dze wòniąco zrobic smród

Tej pòslëchac jak klepają
A sztrausama w ce szmërgają
Na kùńc bùszno z binë zlézc
Ë òprzestac sã ju trzisc…

Latosé lato

Zybny wiater z nordë dmie
A na sztrądze babë dwie
Sedzą w piôskù ë rikają
Że zôs z lata nick nie mają
Nié do wòdë zëmny wlézc
Nié pò sztrądze w szpacér jic
Nié òpalëc bladëch gąbków
Nié wëwietrzëc czôrnëch ząbków
Taczé jiwrë latos mają
Co nad mòrzé przëjéżdżają

Rómk na Bana

Nëkô bana pò bansztrece
100 wagónów z sobą wlecze
A w wagónach jak na trónach
Sedzą lëdze w dëmù blónach
Kim ti są, co baną czadzą?
Kòmùż òni dim nen kadzą?

To doch nie bądze wiôlgą fatigą
Wëmienic wszëtczich jak sedzą za régą:

Tam dze nen pôch sã cygnie òkropny
Sedzą Kaszëbi co zwóny są Blotny
Zôs tam dze wiater banie wcyg znobi
Sedzą zmiartilcë – Kaszëbi Piaskòwi
A w tim wagónie dze w ùszach szëmi
Do se „psiąkają” Mòrsczi bez zemi
Fejny Kaszëbi sedzą na przódkù
Ti co są Grëbi cësną sã w slôdkù
Są Propòlôchë a Narodowcë
Pòmòraniacë a Tatczëznowcë
Farwnoruchnowi ë Dżinsowati
Glacbómbòwati, a ti Klatati
Nisczi, Wësoczi, Sëti a Zmiarti
Trzézwi, Pòdpiti a w czit Ùżarti
Wszëtczich Kaszëbów nicht nie pòliczi
Bò jëch tam sedzy stodwasta wicy!

Na kùńc òdpòwiesc: skąd wząl sã dim?
To baro prosté: bë mógl bëc rim!
Kòscérzna 10 lëpińc 2004

Kòmpùtrowô spiéwka

Sedzã jô sã na stoleczkù
Móm pôluszczi na déleczkù
Wcyskóm chùtkò „enter” knąpã
W jintrnéce robiã ruńdã

Ref. @laże! @lano! To ce je! To je to!
Tegò nót mie! To mie sprawi
Bë sã bëlno dzys zabawic

W grósce scyskóm snôżą mësz
Na sexbabë móm dzys lëszt
Dlôte szëkóm a sznëkrëjã
Jaż sexstronë jô òdkrëjã

Ref. @laże! @lano! To ce je! To je to!
Tegò nót mie! To mie sprawi
Bë sã bëlno dzys zabawic

A nôgòrzi jak sã zdarzi
Jak kòmpùter mie sã skażi
Nijak pògrac, pòòbzérac
Le sã legnac ë ùmiérac

Ref. @laże! @lano! To ce je! Blós nie to!
Tegò nié! To mie nie sprawi
Bë sã bëlno dzys zabawic

2003-2004 (Òdroda ë www.naszekaszuby.pl)